Początek – kontynuacja

W drugiej części tygodnia nadszedł czas na zapoznawanie się z koncepcjami kształtowania wystaw stałych: Neues Palais, Sanssouci, Cecilienhof, Marmorpalais, a w sobotę pałac w Oranienburgu. Ciekawe jest to, że praktycznie w każdym z miejsc posłużono się innym pomysłem na pokazanie nieuniknionych zmian historycznych.

Chyba największe wrażenie zrobił na mnie pałac Cecilienhof, który wyraźnie odróżnia się od pozostałych poczdamskich rezydencji. Wybudowany w latach 1914–1917 dla następcy tronu (kronprinza) Wilhelma (w przeciwieństwie do innych pałaców w Poczdamie zamieszkiwanych przez aktualnie panujących władców), okazał się być ostatnim pałacem Hohenzollernów. Na zewnątrz celowo postarzany, wewnątrz skrywał najnowocześniejsze rozwiązania techniczne, dzięki którym przeznaczony był do całorocznego zamieszkiwania (następna różnica). Wyjątkową, międzynarodową rangę temu miejscu nadały jednak wydarzenia z lipca i sierpnia 1945 r.: obrady „Wielkiej Trójki”, które zmieniły porządek Europy. W Cecilienhof, który jest trzecim najchętniej odwiedzanym pałacem w Poczdamie (po Sanssouci i Neues Palais), na pierwszym miejscu w narracji muzealnej znajdują się właśnie wydarzenia, historia polityczna, nie historia architektury czy sztuki (kolejna różnica). Na wystawie pokazywane jest urządzenie wnętrz z okresu konferencji, wyposażenie z czasów pary książęcej prezentowane jest na archiwalnych zdjęciach umieszczonych na pulpitach.

Cecilienhof, pokój muzyczny księżnej/ Biały Salon – salon delegacji radzieckiej / Stiftung Preuβische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg/Fot. Małgorzata Zając

Cecilienhof, pokój muzyczny księżnej/ Biały Salon – salon delegacji radzieckiej
Stiftung Preuβische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg/Fot. Małgorzata Zając

Pracownicy SPSG zostali właściwie zmuszeni do takiego sposobu aranżacji wystawy: meble książęce mimo jasnej dyrektywy zostały na czas konferencji przeniesione z pałacu na folwark, który spłonął, niszcząc niemal doszczętnie dotychczasowe wyposażenie.

Cecilienhof, biblioteka księcia Wilhelma / gabinet delegacji brytyjskiej

Cecilienhof, biblioteka księcia Wilhelma / gabinet delegacji brytyjskiej
Stiftung Preuβische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg/Fot. Małgorzata Zając

Jedynym pomieszczeniem, w którym równocześnie pokazane jest autentyczne urządzenie pokoju z czasów pary książęcej i z okresu konferencji jest biblioteka księcia

Wilhelma / gabinet delegacji brytyjskiej. Powód: szafy biblioteczne jako stały element wyposażenia nie zostały zdemontowane w 1945 r.

Gabinet z boazerią w Pałacu Marmurowym Gabinet z boazerią w Pałacu Marmurowym Stiftung Preuβische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg/Fot. Małgorzata Zając

Gabinet z boazerią w Pałacu Marmurowym
Gabinet z boazerią w Pałacu Marmurowym
Stiftung Preuβische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg/Fot. Małgorzata Zając

Bardzo podobał mi się również sposób objaśnienia koncepcji ekspozycji w Pałacu Marmurowym.

 Na takich oto eleganckich panelach umieszczone są najważniejsze informacje historyczne dotyczące danego pomieszczenia, w miarę możliwości archiwalne zdjęcie i, co najważniejsze wykaz obiektów w następującym schemacie: oryginalne wyposażenie z XVIII w., współczesne rekonstrukcje i uzupełnienia (czyli obiekty z epoki, tego samego typu, co te niegdyś stanowiące wyposażenie pokoju, ale nigdy wcześniej nie należące do inwentarza Pałacu Marmurowego).

Zbliżenie na jedną z tablic w Pałacu Marmurowym

Zbliżenie na jedną z tablic w Pałacu Marmurowym
Stiftung Preuβische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg/Fot. Małgorzata Zając

Z pewnością wprowadzenie w Wilanowie takich wyjaśnień byłoby trudne ze względu na ilość prezentowanych w pomieszczeniach zabytków, ale może możliwe byłoby wybranie choć jednego typu informacji do prezentacji?